Kiedy uczymy się świadomie stawiać granice często robimy to nieporadnie, zbyt sztywno lub z poczuciem winy myląc krzywdę z dyskomfortem. Dlatego świadomość, że zdrowe granice są elastyczne będzie przydatna w uczeniu się ich stawiania.
Co to więc dokładnie znaczy, że zdrowe granice są elastyczne?
Elastyczne granice oznaczają zdolność świadomego dostosowywania się do kontekstu relacji i sytuacji, bez utraty kontaktu ze sobą. To nie są granice sztywne („zawsze tak samo”), ani rozmyte („jak inni chcą”), lecz regulowane od wewnątrz.
Elastyczność granic przejawia się w tym, że:
- w różnych relacjach możesz być różnie otwarta/y, zależnie od poziomu zaufania i bezpieczeństwa,
- potrafisz czasowo ustąpić lub dać więcej, jeśli jest to Twój wybór, a nie reakcja na presję,
- reagujesz na zmieniające się okoliczności (np. kryzys, bliskość, konflikt), bez zdradzania swoich wartości,
- umiesz zrewidować swoje „nie” lub „tak”, gdy zmienia się Twoje doświadczenie lub potrzeba.
Jednocześnie elastyczność nie oznacza:
- rezygnowania z siebie, by utrzymać relację,
- przekraczania własnych granic fizycznych lub emocjonalnych,
- chronicznego dostosowywania się kosztem zdrowia, energii czy godności.
Zdrowe granice można dostosowywać do relacji i sytuacji, ale nie kosztem własnego dobrostanu.
To właśnie ta zdolność równoważenia kontaktu z innymi i kontaktu ze sobą jest jednym z fundamentów dojrzałego funkcjonowania w relacjach.
