Przedmiesiączkowe zaburzenie dysforyczne dawniej zespół napięcia przedmiesiączkowego, w skrócie PMS (premenstrual syndrome). Dolegliwości te, które często są wyśmiewane i nie zawsze traktowane poważnie występują nawet u 20% kobiet w wieku rozrodczym. Dla 2-7% spośród nich stanowią istotny problem, gdyż mogą być tak nasilone, że zaburzają znacznie normalne funkcjonowanie.
Po utracie bliskiej osoby zmagamy się z całą gamą trudnych i bolesnych emocji. Jest to naturalny proces żałoby, który ma swoje etapy i ostatecznie kończy się wewnętrznym rozstaniem ze zmarłą osobą, zaakceptowaniem tej straty i pójściem dalej. Emocje słabną, osoba adaptuje się do zmian w życiu i jest w stanie się nim na nowo cieszyć. Reakcja żałoby może pojawić się również po rozstaniu, rozwodzie, utracie zwierzęcia, z którym człowiek był związany, poronieniu, amputacjach, a nawet po utracie cennego przedmiotu.
Nie każda osoba doświadczająca traumy zachoruje na PTSD. Jeśli choroba się rozwinie mniej więcej połowa osób wraca do zdrowia w ciagu kilku miesięcy a u innych objawy mogą ciągnąć się wiele lat. W leczeniu stosuje się oddziaływania psychologiczne i w niektórych przypadkach farmakoterapię. Jak zapobiegać PTSD po traumie i jak je leczyć?
PTSD (posttraumatic stress disorder) to zaburzenie związane z przebytą silną traumą. Trauma ta ma związek z wystąpieniem lub groźbą śmierci, poważnych obrażeń lub doświadczeniem gwałtu, przemocy. Traumy można doświadczyć również kiedy jesteśmy świadkami takiej sytuacji lub otrzymujemy informację, że dotyczyło to naszych bliskich. Sytuację tę cechuje bezradność ofiary lub obserwatora. Najczęściej są to traumy wojenne, kataklizmy, przemoc i molestowanie seksualne.
Blisko 70- 80% kobiet doświadcza zaburzeń nastroju w okresie po urodzeniu dziecka. Najczęściej jest to umiarkowanie nasilony smutek, który rozwija się w ciągu kilku dni po porodzie i zazwyczaj mija w ciągu 10 dni. Obniżonemu nastrojowi towarzyszy labilność emocjonalna, drażliwość, skłonność do płaczu, czasem wybuchy złości, nadmierna wrażliwość na bodźce. Zdarzają się objawy somatyczne najczęściej bóle głowy, lub/i hipochondryczne obawy o swoje zdrowie.
O somatyzacji mówimy wtedy kiedy osoba doświadcza jednego lub więcej objawów z ciała, których nie można wyjaśnić podłożem fizycznym lub fizjologicznym. Objawy te mają przyczyny emocjonalne takie jak np. lęk, są nieuświadomione i niepozorowane. Stanowią wyraz cierpienia, dyskomfortu psychicznego przybierając formę cielesną.
Fobia swoista zwana tez specyficzną to nic innego jak nieuzasadniony, silny strach przed konkretnymi obiektami lub sytuacjami. Strach ten może przybrać formę napadu paniki lub silnego lęku uogólnionego. Osoba cierpiąca na tego rodzaju fobię unika obiektów swojego strachu bo obawia się, że wpadnie w panikę, straci kontrolę nad sobą lub zemdleje jeśli się z nim zetknie. Kiedy ma w perspektywie kontakt z obiektem fobii denerwuje się lub panikuje.
Podstawą agorafobii jest najczęściej lęk przed napadem paniki w miejscu, z którego trudno będzie uciec lub otrzymać pomoc zaufanej osoby. Istotne są nie tyle cechy miejsca ile to, ze ucieczka z niego może być trudna lub krępująca. Przykładem takich miejsc mogą być autobusy, pociągi, supermarket, środkowe miejsce w kinie lub teatrze, stanie w kolejce lub w tłumie, przejście przez otwarty teren jak targ, znalezienie się na moście itp.
Wszyscy martwimy się od czasu do czasu jednak większość z nas potrafi skupić się na bieżących sprawach. Natomiast osoba cierpiąca na zaburzenie lękowe uogólnione inaczej zespół lęku uogólnionego zamartwia się przez większość czasu i trudno jej opanować lękowe myśli.
Fobia społeczna jest często występującym zaburzeniem lękowym. Skala występowania jest znaczna, niektóre badania mówią nawet o 13% populacji dotkniętych tym problemem. Najczęściej rozwija się w okresie późnego dzieciństwa lub adolescencji. W późniejszym okresie życia nasilenie fobii społecznej się zmniejsza.
Każdy doświadcza lęku i nieśmiałości w niektórych sytuacjach społecznych jak np. występ przed publicznością kiedy jesteśmy wystawieni na badawcze spojrzenia i ocenę. O fobii społecznej mówimy wtedy kiedy lęk jest tak silny, że powoduje unikanie sytuacji społecznych lub osoba znosi je z dużym dyskomfortem i cierpieniem. Strach dotyczy zwykle obawy przed doświadczeniem uczucia wstydu, zażenowania lub odrzucenia przez innych. Osoba zwykle zdaje sobie sprawę, że jej lęk jest nieproporcjonalny do sytuacji. Wyjątkiem są dzieci z fobią społeczną, które nie uważają swojego lęku za nadmierny.
